Kometen zijn kleine hemellichamen die in vaak erg elliptische banen rond de zon draaien en uit ijs, gas en stof bestaan ("vuile sneeuwballen"). Wanneer een komeet dicht genoeg bij de zon komt en warm wordt smelt een deel van de materie waaruit ze bestaat om een zogenaamde coma (een atmosfeer) en/of een komeetstaart te vormen. Het vaste deel van de komeet wordt dan de komeetkern genoemd

Kometen bestaan uit een kern (1-50 kilometer) met daaromheen een gaswolk (coma) van 100.000-1.000.000 kilometer groot en een of meerdere lange staarten (tot een miljard kilometer lang). De omlooptijd rond de zon kan een paar jaar tot vele duizenden jaren bedragen

Men neemt aan dat kometen restanten zijn van de tijd van de vorming van ons zonnestelsel, brokken ijs met afmetingen tussen 1 en 50 km die in de buitenste delen van de zonnenevel gevormd werden

Kometen hebben een elliptische baan. De Nederlandse astronoom Jan Hendrik Oort leidde in 1950 uit deze banen af, dat langperiodieke kometen afkomstig zijn uit een grote wolk op zo'n 10,000 astronomische eenheden van de zon (1 AE = gemiddelde afstand aarde-zon of ca. 150 miljoen km). Deze wolk wordt de Oortwolk genoemd. Af en toe wordt zo'n baan verstoord en raakt de komeet in een sterk excentrische baan die hem dicht in de buurt van de Zon brengt

Een jaar later wees de Nederlands-Amerikaanse astronoom Gerard Kuiper erop dat er nog komeetachtige objecten over zouden moeten blijven in de buitenste planetaire gebieden nadat het zonnestelsel zich gevormd had. Hij suggereerde het bestaan van een gordel van "slapende" kometen net buiten de banen van de planeten op zo'n 30-100 AE afstand; deze gordel staat vandaag bekend als de Kuipergordel. We weten nu dat de Kuipergordel de bron is van kometen met een relatief korte omlooptijd. Objecten in de Kuipergordel kunnen soms door de zwaartekrachtinvloed van een ander object, dat bijvoorbeeld vlak langs beweegt, van baan veranderen zodat ze in de richting van de zon bewegen en daarna onder invloed van de zwaartekracht van de grote planeten verder naar binnen getrokken worden

De Oortwolk is daarentegen de bron van kometen met een lange omlooptijd. Ze worden periodiek uit hun baan getrokken door externe invloeden, mogelijks de zwaartekracht van een passerende ster of een ander hemellichaam of getijdekrachten van de melkweg

Behalve hun herkomst en de duur van hun omloop is er nog een verschil tussen kometen met korte omloop en kometen met lang omloop. Doordat de Oortwolk het hele zonnestelsel omringt, zijn de kometen uit deze wolk niet gebonden aan het vlak van de ecliptica, waardoor deze kometen van overal aan de hemel vandaan kunnen komen. De Kuipergordel ligt daarentegen in het vlak van de ecliptica en kometen uit de Kuipergordel bewegen daarom zelf in dit vlak

Veruit de bekendste komeet is de komeet Halley, vernoemd naar de Britse astronoom die er voor het eerst de omloopperiode van berekende (76 jaar). Recente met het blote oog zichtbare kometen waren die van Halley, Hyakutake, McNaught, die op het zuidelijk halfrond zelfs overdag zichtbaar was, en 17P/Holmes. De komeet Shoemaker-Levy 9 kwam in het nieuws omdat deze bij de ontdekking in 1993 al in stukken was gebroken, en ongeveer een jaar later te pletter sloeg op de planeet Jupiter. Deze komeet bood wetenschappers een unieke blik op de structuur van de komeetkern

Lijst van bekende kometen

• Komeet 1P/Halley
• Komeet 2P/Encke
• Komeet 9P/Tempel 1
• Komeet 17P/Holmes (werd in oktober 2007 onverwachts erg helder)
• Komeet 19/P Borrelly
• Komeet 26P/Grigg-Skjellerup
• Komeet 73P/Schwassmann-Wachmann
• Komeet 109P/Swift-Tuttle
• Komeet Arend-Roland (perihelium in april 1957)
• Komeet Ikeya-Seki (perihelium in oktober 1965)
• Komeet Kohoutek (perihelium in december 1973)
• Komeet Shoemaker-Levy 9 (inslag op Jupiter in juli 1994)
• Komeet Hyakutake (perihelium in mei 1996)
• Komeet Hale-Bopp (perihelium in april 1997)
• Komeet Machholz (perihelium in januari 2005)
• Komeet McNaught (perihelium in januari 2007)
• Komeet 73P/Schwassmann-Wachmann (perihelium 6 juni 2006, volgende aardpassage 2022)